Sollicitatiebrief schrijven: zo doe je het in 2026
Samenvatting
Wil je leren een sollicitatiebrief schrijven die gelezen wordt? Begin met de vacaturetekst, niet met een leeg blad. Markeer drie tot vijf trefwoorden, kies één prestatie met een getal en bouw vier korte blokken: kop, opening, één bewijsverhaal en een duidelijke afsluiting. Pas de toon van het bedrijf aan, blijf onder de 400 woorden en doe een trefwoordcheck voordat je verstuurt. De meeste recruiters lezen de brief nog steeds, dus een brief op maat loont.
Een sollicitatiebrief schrijven doe je zo: open met de exacte functietitel en één resultaat dat je al hebt behaald, neem drie tot vijf trefwoorden uit de vacaturetekst over, besteed je middenstuk aan één verhaal dat bewijst dat je het werk kunt, en sluit af met één concrete volgende stap. Houd het op één pagina, tussen 250 en 400 woorden. Dat is de structuur die een recruiter in zes seconden kan scannen en die een ATS kan matchen.
Ik weet dat dit bijna te simpel klinkt. Dat is het ook. Het lastige zit niet in de structuur, maar in de discipline om alles te schrappen wat niet bij de ene functie hoort waar je op solliciteert.
Heb je in 2026 nog een sollicitatiebrief nodig?
Kort antwoord: ja, vaker dan het internet je wil doen geloven. Een onderzoek van Resume Genius onder 625 Amerikaanse recruiters liet zien dat 83 procent een sollicitatiebrief leest, ook als die optioneel is. 49 procent zegt dat een sterke brief een twijfelachtige kandidaat alsnog een gesprek kan opleveren. Dezelfde cijfers laten zien dat 18 procent een verder goede kandidaat laat vallen vanwege een zwakke brief.
Dat werkt twee kanten op. Een slechte brief kost je iets, en een generieke brief is gewoon een slechte brief met betere spelling.
Wanneer sla je hem over? Alleen als het sollicitatieformulier geen plek heeft voor een bijlage en er geen e-mailadres is om hem naartoe te sturen. In alle andere gevallen is een korte brief een goedkope verzekering. Tijdens mijn eigen zoektocht van 60 sollicitaties bewoog mijn responspercentage pas toen de brief ophield een samenvatting van mijn cv te zijn.
Wat moet erin staan voordat je een woord typt?
De meeste mensen openen een leeg document en beginnen met "Hierbij solliciteer ik naar...". Dat is de verkeerde eerste stap. Neem tien minuten voor de voorbereiding, dan kost het schrijven vijftien.
Print de vacaturetekst uit of plak hem in een document en doe drie dingen:
Markeer de drie tot vijf harde eisen die meer dan één keer terugkomen. Dat zijn je trefwoorden.
Omcirkel het ene probleem dat de functie moet oplossen. "Churn verlagen", "de mobiele app uitbrengen", "de datapipeline opschonen".
Schrijf de ene prestatie op die bij dat probleem past, met een getal erbij.
Dat is je hele brief, in drie regels. De rest is verpakking.
Een korte opmerking over de kant van de machine. Greenhouse, Lever en Workday lezen je brief op dezelfde manier als je cv, en een trefwoordencheck tegen de vacature is hoe de meeste tools je beoordelen. Een ATS leest niet tussen de regels. Een gemist trefwoord is een gemist filter.
Hoe structureer je de brief alinea voor alinea?
Vier blokken. Meer niet.
De kop. Je naam, woonplaats, e-mailadres en telefoonnummer, de datum en de naam van de recruiter als je die kunt vinden. LinkedIn heeft die meestal binnen twee minuten. Lukt het niet om een naam te vinden, dan is "Beste recruitmentteam van Bol" altijd beter dan "Geachte heer of mevrouw".
De opening (2 tot 3 zinnen). Noem de functie, noem het bedrijf en open met je sterkste relevante resultaat. Niet "Ik ben enthousiast om te solliciteren". Probeer dit:
Ik solliciteer naar de functie van Growth Marketing Manager bij een Amsterdamse scale-up. Vorig jaar groeide ik een B2B-nieuwsbrief in negen maanden van 4.000 naar 31.000 abonnees, en in jullie vacature staat dat dit de kern van de baan is.
Die versie noemt de functie, zet een getal neer en spiegelt de vacature in veertig woorden.
Het midden (één alinea, 100 tot 150 woorden). Eén verhaal. Situatie, wat je deed, wat er veranderde. De fout die ik het vaakst zie is de "rondleiding door mijn cv", waarin elke baan één zin krijgt. Kies er één. Heeft de functie twee aparte eisen, gebruik dan twee korte alinea's, maar nooit drie.
De afsluiting (2 zinnen). Zeg wat je hierna wilt en maak het makkelijk. "Ik zou graag twintig minuten met jullie willen doorlopen welk plan ik in de eerste negentig dagen zou uitvoeren. Ik ben dinsdag- en donderdagmiddag beschikbaar." Dat is een call-to-action. "Ik kijk uit naar jullie reactie" is een schouderophaal.
Wil je een skelet om in een leeg document mee te beginnen? Dit is het:
Regel 1: functie, bedrijf en één getal.
Alinea 2: het verhaal dat het getal bewijst.
Alinea 3: waarom dit bedrijf, in één concrete zin (een product, een lancering, een beleid, niet "jullie cultuur").
Slotzin: de volgende stap.
Hoe pas je de toon van het bedrijf aan zonder nep te klinken?
Hier wordt een brief vaak vlak. Een fintech-startup, een ziekenhuis en een bakkerij zoeken allemaal personeel, en elk leest een ander register als competent.
Lees de vacaturepagina, de laatste drie LinkedIn-berichten van het bedrijf en de vacaturetekst zelf. Tel drie dingen: de lengte van de zinnen, hoe formeel de aanhef is, en of ze "wij" of "jij" gebruiken. Pas je daarna licht aan. Je stelt het volume bij, je doet geen imitatie.
Zo ziet dat eruit bij dezelfde prestatie:
Startup (Series A): "Ik liet een nieuwsbrief in negen maanden groeien van 4k naar 31k met een verwijsloop en twee betaalde experimenten. Graag deel ik de cijfers."
Ziekenhuis of universiteit: "In mijn huidige functie heb ik het abonneebestand in negen maanden verhoogd van 4.000 naar 31.000, via een gestructureerd verwijsprogramma."
Lokale bakkerij of kleine winkel: "Ik heb van nul een publiek van 31.000 mensen opgebouwd. Dat zou ik graag ook voor jullie vaste klanten willen doen."
Zelfde feit, drie verschillende brieven. Als een vacature zegt "we zijn een pragmatisch team" en je brief opent met "Geachte heer of mevrouw", heb je al laten zien dat je de vacature niet hebt gelezen.
Mijn eigen cijfers maken het punt. Versie 1 van één brief scoorde 38 procent tegen de vacaturetekst. Bij versie 3, nadat ik de taal had gespiegeld en één alinea had geschrapt, haalde dezelfde ervaring 71 procent. Aan mij was niets veranderd. Alleen de match was anders.
Wat schrijf je als je geen ervaring, een gat in je cv of een carrièreswitch hebt?
De structuur blijft. Het verhaal verandert.
Geen directe ervaring. Gebruik een project, een vrijwilligersrol, een opleiding of een bijbaan. "Ik heb twee jaar de boekingsagenda van een koor met veertig leden bijgehouden" is een echt verhaal over operations. Verontschuldig je niet in de brief. Schrijf nooit "hoewel ik nog geen ervaring heb".
Een carrièreswitch. Begin met de brug, niet met het verleden. Je eerste zin verbindt het oude vak met het nieuwe: "Zes jaar op de spoedeisende hulp hebben me geleerd om dertig problemen tegelijk te triëren, en dat is precies de dagelijkse taak van een customer support lead." Geef daarna één voorbeeld.
Een gat in je cv. Eén zin, feitelijk en vooruitkijkend, of helemaal niets als het gat minder dan zes maanden is en je cv de data al laat zien. "Ik heb veertien maanden vrijgenomen voor mantelzorg en de laatste drie maanden besteed aan een UX-certificaat en twee portfolioprojecten" is voldoende. Daarna ga je verder. En ja, de afwijzingen doen pijn. Een brief die drie jaar aan gevoelens uitlegt, wordt minder gelezen dan een brief die zegt wat je op dag één gaat doen.
Wil je zien hoe dit er in een afgewerkte brief uitziet? Bekijk vier echte voorbeelden met de keuzes erbij gemarkeerd.
Welke fouten zorgen ervoor dat een brief wordt overgeslagen?
Vermijd deze. Ze komen bij mij steeds opnieuw voorbij.
Beginnen met "Hierbij solliciteer ik". De recruiter weet het al. Gebruik die regel voor een resultaat.
Je cv herhalen. Als elke zin in je brief al op pagina één van je cv staat, schrap de brief en stuur alleen je cv.
Langer dan één pagina. Boven de 400 woorden gaat de lezer scannen, en een gescande brief is een ongelezen brief.
Eén brief voor twintig vacatures. In een onderzoek van ResumeGo uit 2020 zei 78 procent van de recruiters dat je snel ziet of een brief niet op maat is. Alleen de bedrijfsnaam verwisselen levert precies het responspercentage op dat je verdient.
Loze bijvoeglijke naamwoorden. "Hardwerkend", "secuur" en "teamplayer" bewijzen niets. Een getal of een verhaal wel.
Een zwakke slotzin. Het einde is wat mensen onthouden. Als jouw slot een zucht is, kies dan een afsluiting die een reactie uitlokt.
Mag je AI gebruiken, en hoe doe je de eindcheck?
Dat mag. Ik doe dat zelf voor eerste concepten. Maar een model zonder context schrijft voor iedereen dezelfde brief, en recruiters zien die brief vijftig keer per week. Geef de tool je prestatie, de vacaturetekst en je notities over de toon van het bedrijf, en herschrijf daarna zelf de opening en de afsluiting zodat ze naar jou klinken.
Wie het concept ook heeft geschreven, doorloop deze checklist voordat je verstuurt:
Bevat de eerste zin de exacte functietitel en een getal?
Komen minstens drie trefwoorden uit de vacature natuurlijk terug?
Is de bedrijfsnaam overal correct gespeld?
Is de brief korter dan 400 woorden en past hij op één pagina?
Kun je hem hardop lezen zonder buiten adem te raken?
Geef hem daarna een score. Een cv- en brievenbouwer geeft je snel structuur, en een ATS-scanner laat zien wat het filter ziet.
Mijn eerlijke keuze voor de meeste mensen: schrijf het concept zelf in twintig minuten met de voorbereiding hierboven, en gebruik een scanner voor de laatste vijf. Een abonnement loont alleen als je meer dan tien functies per maand solliciteert.
Wat doe je de komende 30 minuten?
Kies één functie die je echt wilt. Markeer de vijf trefwoorden. Schrijf je ene prestatie in één zin, met een getal erbij. Schrijf de opening in twee zinnen en verstuur nog niets.
Voeg morgenochtend de alinea met het verhaal toe, en daarna de afsluiting. Testen, meten, bijstellen. Dat is sollicitatiewerk, geen poëzie. De eerste brief wordt ruw, de derde wordt goed, en de tiende kost je vijftien minuten.